ΙΒ΄ Διδασκαλία Ὅταν ἤμουν ἄρρωστος μέ πόνους στά πόδια μου, μερικοί ἀδελφοί, πού ἦρθαν νά μέ ἐπισκεφθοῦν μέ ρωτοῦσαν νά τούς πῶ τήν αἰτία, τῆς ἀρρώστιας, θέλοντας νά πετύχουν δυό πράγματα. Ἀπό τή μιά, νά μέ παρηγορήσουν καί νά μέ κάνουν νά ξεχάσω λίγο τόν πόνο μου καί ἀπό τήν ἄλλη, νά μοῦ δώσουν...

Κύριε, δός μοι σύνεσιν, Κύριε, δός μοι γνῶσιν, Κύριε, δίδαξον κἀμέ ποιεῖν τάς ἐντολάς σου. Κἄν ἥμαρτον ὡς ἄνθρωπος ὑπέρ ἄνθρωπον, οἶδας, ἀλλά σύ τῇ οἰκείᾳ σου, Θεέ μου, εὐσπλαγχνίᾳ ἠλέησάς με τόν πτωχόν, τόν ὀρφανόν ἐν κόσμῳ, καί ἐποίησας, Δέσποτα, ὅ μόνος σύ γινώσκεις˙ ἀπό πατρός καί ἀδελφῶν,...

Σύ με γινώσκεις, ὦ Χριστέ, πάσης παρανομίας ἐργάτην, ἀλλά καί κακῶν ὄντως παντοίων σκεῦος˙ ὅπερ οἶδα πάντωςα κἀγώ καί πέπλησμαι αἰσχύνης, καί ἐντροπῆς καί θλίψεως ὀδύνη με κατέχει, καί πόνος ὁ ἀφόρητος κρατεῖ μου τήν καρδίαν, ἀλλά τό φῶς σου λάμψαν μοι μυστικῶς τοῦ προσώπου τούς λογισμούς ἐδίωξεν,...

Ἀνάγκη μεγάλη εἶναι νὰ κυβερνᾷ κάποιος ὅπως πρέπει τὴν γλῶσσα του καὶ νὰ τὴν χαλιναγωγῇ. Γιατὶ, κάθε ἕνας κλίνει πολὺ στὸ νὰ τὴν ἀφήνῃ νὰ τρέχῃ καὶ νὰ ὁμιλῇ γιὰ ἐκεῖνα ποὺ δίνουν εὐχαρίστησι στὶς αἰσθήσεις μας· ἡ πολυλογία, τὶς περισσότερες φορές, προέρχεται ἀπὸ τὴν ὑπερηφάνεια, ἀπὸ τὴν ὁποία,...

Τό ποίημα τοῦ ποιητοῦ τί ποτ᾿ ἄν γνοίη δίχα; Τήν γνῶσιν γάρ, ἥν ἔλαβε, πάντως ἀπαιτηθείη, πρᾶξίν τε καί ἐνέργειαν δικαίως καί πρεπόντως, καί γάρ σκαπάνη, δρέπανον, μάχαιρά τε καί πρίων, ἀξίνη, ῥάβδος, λόγχη τε, φάσγανόν τε καί τόξον, βέλος καί πάντα τά λοιπά ἐργαλεῖα ἐν βίῳ, ἕκαστον τήν ἐνέργειαν...

Ὁ κόσμος αὐτός, ἀδελφοί μου Χριστιανοί, εἶναι ἕνα πανηγύρι καί ὁ καιρός τῆς ζωῆς τοῦ κάθε ἄνθρωπου εἶναι ὁ κατάλληλος καιρός, γιά νά ἄγοραση ἀπό αὐτό τό πανηγύρι διάφορα ἐμπορεύματα καί μέ αὐτά νά κερδίση καί νά γίνη μεγάλος ἔμπορος. Ἔτσι o Κύριος, ὅταν ἔδωσε τίς δέκα μνᾶς στούς δέκα δούλους του,...

Ἴδε μου, Χριστέ, τήν θλῖψιν, ἴδε μου τήν ἀθυμίαν, ἴδε μου καί τήν πτωχείαν. Ἴδε τήν ἀσθένειάν μου καί οἰκτείρησόν με, Λόγε! Λάμψον μοι καί νῦν ὡς πάλαι καί καταύγασον ψυχήν μου˙ φώτισον τούς ὀφθαλμούς μου τοῦ ὁρᾶν σε, φῶς τοῦ κόσμου, τήν χαράν, τήν εὐφροσύνην, τήν ζωήν τήν αἰωνίαν, τήν τρυφήν τήν...

Τίς μου παραμυθήσεται τόν πόνον τῆς καρδίας; Πόνον δ᾿ εἰπών ἐδήλωσα τόν τοῦ Σωτῆρος πόθον, ὁ πόθος δέ τοῦ Πνεύματος ἐνέργεια τυγχάνει, μᾶλλον δ᾿ αὐτοῦ οὐσιωδῶς ἐστίν ἡ παρουσία, ἐνυποστάτως ἐν ἐμοί φῶς ἐντός ὁρωμένη˙ τό φῶς δ᾿ ἀσύγκριτόν ἐστιν, ὁλον ἄφθεγκτον πέλει. Τίς με χωρίσει αἰσθητῶν, ὧν...

Ὅταν βλέπῃς πράγματα ὡραῖα στὴν ὄψι καὶ τίμια στὴ γῆ, σκέψου, ὅτι ὅλα εἶναι μηδαμηνά, καὶ σὰν μιὰ κοπριά, σὲ σχέσι μὲ τὴν σύγκρισι τῶν ὡραιοτήτων καὶ πλουσιοτήτων τοῦ οὐρανοῦ, τὰ ὁποῖα μετὰ τὸ θάνατο θὰ ἀπολαύσῃς ἂν καταφρονήσῃς ὅλο τὸν κόσμο· στρέφοντας ὅλη τη ματιά σου πρὸς τὸν ἥλιο, σκέψου ὅτι...

Τό φῶς σου περιλάμπον με ζωογονεῖ, Χριστέ μου, τό γάρ ὁρᾶν σε ζώωσις, ἀνάστασίς τε πέλει. Τό πῶς εἰπεῖν οὐκ ἔχω σου φωτός τάς ἐνεργείας, πλήν τοῦτο ἔργῳ ἔγνωκα καί γινώσκω, Θεέ μου, ὅτι κἄν νόσῳ, Δέσποτα, κἄν θλίψεσι κἄν λύπαις κἄν ἐν δεσμοῖς κάν ἐν λιμῷ κἄν φυλακῇ κρατῶμαι, κἄν δεινοτέροις...

Επιστολή του Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς στον οικονόμο Βλάνταν Τσ.  Είναι κακός ο γείτονας σου. Στους άλλους έκανε κακό μα στον εαυτό του μεγαλύτερο. Απαγόρευσε σ΄αυτούς που μετέφεραν νερό να περάσουν από τη συνηθισμένη διαδρομή μέσα από τα δικά του οικόπεδα. Όταν είδε ότι αυτό δεν βοηθά...

Τί τό ἐν ἐμοί παρά σοῦ εἰργασμένον, ὦ τῶν πάντων αἴτιε Θεέ καί μέδον; Τί γάρ καί εἴπω, τί δ᾿ ἄρα ἐννοήσω; Μέγα μέν ἐμοί τό ὁρώμενον θαῦμα, ἄγνωστον δ᾿ ἐστί καί ἀόρατον πᾶσι. Ποῖον τοῦτο, λέξον μοι; Πιστῶς ἐξείπω˙ σκότει καί σκιᾷ, αἰσθητοῖς καί αἰσθήσει, κτίσει ἐνύλῳ, αἵματι καί σαρκί τε κρατοῦμαι,...

Ἐλέησόν με, Κύριε, ἐλέησόν με, μόνε, ὁ ἐκ νηπίας με, Σωτήρ, σκεπάσας ἡλικίας, ὁ πάμπολλά μοι πταίσαντι, ἐν ἐπιγνώσει ὄντι, οἰκείᾳ ἀγαθότητα ἅπαντα συμπαθήσας, ὁ κόσμου με ῥυσάμενος τοῦ δεινοῦ καί ματαίου καί συγγενῶν καί φίλων τε καί ἡδονῶν ἀτόπων κἀνταῦθα ἀξιώσας με ὠς ἐν ὄρει καθίσαι καί δείξας...

Παραπάνω σοῦ ἔδειξα, πῶς ἐμεῖς ἀπὸ τὰ αἰσθητὰ μποροῦμε νὰ ἀνεβάσουμε τὸν νοῦ στὴ θεωρία τοῦ Θεοῦ· τώρα μάθε καὶ ἄλλο τρόπο, γιὰ νὰ ἀνεβάσης τὸ νοῦ σου στὴ μελέτη τοῦ σαρκωθέντος Λόγου, σκεπτόμενος τὰ ἁγιώτατα μυστήρια τῆς ζωῆς καὶ τοῦ πάθους του. Ὅλα τὰ αἰσθητὰ πράγματα τοῦ σύμπαντος κόσμου,...

Δός μοι τήν αἴσθησιν, Χριστέ, ἥν ἅπαξ ἐδωρήσω, σκέπασον ταύτῃ με, Σωτήρ, κρύψον ἐντός με ὅλον καί μή ἐάσῃς αἴσθησιν ἐγγίζειν μοι τοῦ κόσμου, μή ἔνδοθεν εἰσέρχεσθαι, μή ὅλως με τριτρώσκειν, τόν δοῦλόν σου τόν ταπεινόν, ὅν ἠλέησας μόνος. Τῇ γάρ μερίμνῃ τῇ καλῇ αἴφνης ἐπεισπεσοῦσα ἡ αἴσθησις ἡ...

Γιατί νά ἐπιτρέπει ὁ Θεός νά πεθαίνουν νέοι καί μικρά παιδιά; Θά ὑπάρξει Ἀνάσταση τῶν νεκρῶν; Ὁ Θεός εἶναι ὁ μόνος Κύριος τῆς ζωῆς καί τοῦ θανάτου. Ὁ Θεός, δηλαδή, παρέχει τή ζωή, ἀλλά καί θέτει τά ὅριά της. Μόνος αυτός γνωρίζει ὅλα τά δεδομένα, ἀλλά καί ὅλες τίς προθέσεις τῶν λογικῶν ὄντων,...

Όπως είναι η αρρώστια στο κορμί, έτσι είναι και η αμαρτία στην ψυχή. Γι’ αυτό η ιατρική των ψυχών δεν καταγίνεται με τίποτ’ άλλο, παρά μόνο με την καταπολέμηση της αμαρτίας και των αιτιών της, των παθών. Και αυτό είναι το πιο σημαντικό. Γιατί στη φοβερή ώρα της Κρίσεως τι απολογία θα δώσουμε;...

Εὐλογητός εἶ, Κύριε, εὐλογητός εἶ, μόνε, εὐλογητός εἶ, εὔσπλαγχνε, ὑπερευλογημένε, ὁ δούς ἐν τῇ καρδίᾳ μου τό φῶς τῶν ἐντολῶν σου καί ἐμφυτεύσας ἐν ἐμοί τό τῆς ζωῆς σου ξύλον καί δείξας με παράδεισον ἄλλον ἐν ὁρωμένοις, ἐν αἰσθητοῖς μέν νοητόν, νοητόν δ᾿ ἐν αἰσθήσει. Συνήνωσας γάρ τῇ ψυχῇ ἄλλον...

Ἐμάκρυνα, φιλάνθρωπε, ηὐλίσθην ἐν ἐρήμῳ καί ἀπεκρύβην ἀπό σοῦ, τοῦ γλυκέος Δεσπότου˙ ὑπό τήν νύκτα γεγονώς τῆς τοῦ βίου μερίμνης πολλά ἐκεῖθεν δήγματα καί τραύματα ὑπέστην, πολλάς πληγάς ἐπανελθών φέρω ἐν τῇ ψυχῇ μου καί κράζω ἐν ὀδύνῃ μου καί πόνῳ τῆς καρδίας˙ Ἐλέησον, οἰκτείρησον ἐμέ τόν...

Ὦ φιλοικτίρμον Θεέ μου, ποιητά μου, λάμψον πλεῖόν μοι τό ἀπρόσιτον φῶς σου, ἵνα μου χαρᾶς ἐμπλήσῃς τήν καρδίαν. Ναί, μή ὀργισθῇς, ναί, μή ἐγκαταλίπῃς, ἀλλά αὔγασον ψυχήν μου τῷ φωτί σου˙ τό γάρ φῶς σου σύ, ὁ Θεός μου, τυγχάνεις. Εἰ γάρ κέκλησαι πολλοῖς καί διαφόροις τοῖς ὀνόμασιν, ἀλλ᾿ ἕν αὐτός...